Home » Uncategorized » Salann agus saol san Atacama

Salann agus saol san Atacama

atacama

Gaineamhlach Atacama

(a)

Tá sé i bhfios agus i bhforas gurb é Gaineamhlach Atacama sa tSíle, an gaineamhlach is tirime agus is sine ar Domhan 1. Dúradh gurb é ceantar Yungay, i nGaineamhlach Atacama, an áit ba thirime ar Domhan le breis is 10 mbliana anuas. Is ar éigean a bhíonn an ceantar céanna taobh istigh den “teorainn tirimeachta” do nithe a bheith beo ann.

 Guanacos ag innilt san Atacama

(b)

Ach, is cosúil go bhfuil ceantar eile ann san Atacama, mar atá María Elena Sur, a bhuaileann ceantar Yungay amach le tirimeacht. De réir stáidéir a rinne eolaithe de chuid Blue Marble Institute ar cheantar María Elena Sur, tá bogthaise choibhneasta de 17.3% san atmaisféar agus bogthaise choibhneasta de 14% sa talamh in María Elena Sur.

Tá sé ar shlí a ráite anseo gur 14% an leibhéal bogthaise a fuarthas sa chráitéar “Gale” ar Máirt (Mars), rud a chuireann saol ar an phláinéad dhearg ar aon chéim le saol san áit is tirime ar Domhan.

PIA16058_-_Curiosity_Cradled_by_Gale_Crater

Créitéar Gale ar Máirt

(c)

Más é Gaineamhlach Atacama an áit is tirime ar Domhan, níl sé folamh ar fad: in 2006 tháinig Jacek Wierzcho, eolaí, ar chriostail shalainn san Atacama agus bhí na criostail úd lán de mhiocróib. Is cosúil go dtéann go leor solais isteach ar na criostail don fhótaisintéis a tharlú.

Tá an solas agus an t-uisce riachtanach don fhótaisintéis, áfach. Mar sin de, cá has a dtágann an t-uisce?

Tréith de chuid an tsalainn é gur féidir leis taisleach a dhiúl go díreach as an aer. Sin an fáth a gcaochann an sáiltéar i do chistin in aimsir fhliuch. Ólann na miocróib an t-uisce úd as an salann. Tíortar na criostail shalainn leis an ghrian i rith an lae ach bíonn go leor taisleach san aer san oíche leis na criostail a athlíonadh le huisce. Sa dóigh sin, leanann na miocróib beo, beag beann ar an triomach.

Inderborite-rare08-2-87b

 Criostail shalainn

(d)


1: http://www.astrobiology-in-chile.com/

a: photo credit: <a href=”http://www.flickr.com/photos/78673316@N00/9538927812″>Pukará de Quitor</a> via <a href=”http://photopin.com”>photopin</a&gt; <a href=”https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/”>(license)</a&gt;

b: “Guanacos-001”. Licensed under CC BY-SA 2.0 de via Wikimedia Commons – https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Guanacos-001.jpg#/media/File:Guanacos-001.jpg

c: “PIA16058 – Curiosity Cradled by Gale Crater” by NASA/JPL-Caltech/ESA/DLR/FU Berlin/MSSS – http://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA16058. Licenced under Public Domain via Wikimedia Commons

d: “Inderborite-rare08-2-87b” by Rob Lavinsky, iRocks.com – CC-BY-SA-3.0. Licenced under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons – https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Inderborite-rare08-2-87b.jpg#/media/File:Inderborite-rare08-2-87b.jpg

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: